Home / Opinie / Belang van Sea Power groeit; het wordt een maritieme eeuw

Opinie artikel

Belang van Sea Power groeit; het wordt een maritieme eeuw


De 21e eeuw is vijftien jaar oud en lijkt steeds meer een maritieme eeuw te worden. In onze sterk geglobaliseerde wereld is het zwaartepunt verschoven van Europa naar Azië, maar ook van het land naar de zee. Welke investeringen in onze marinevloot horen daar bij?

Sea Power – de militaire macht op en vanuit zee – is weer een factor van betekenis. China en Rusland zetten vol in op het moderniseren van hun marines. Andere landen volgen, maar Nederland blijft achter. Dit is opmerkelijk, gezien de historie als maritieme mogendheid en de grote economische belangen die Nederland heeft bij vrije doorvaart en het tegengaan van potentieel ontwrichtende conflicten wereldwijd.

Van de 7 miljard mensen op aarde leeft 70 procent op minder dan 350 km afstand van een oceaan, zee of baai. De zee is de pijler onder de Nederlandse welvaart, want 90 procent van de wereldhandel – de motor van onze economie – gaat via de zee. Drie kwart van dat vervoer moet via kwetsbare ‘chokepoints’ zoals de Straat van Hormuz, de Rode Zee en het Suezkanaal.

De meeste vaarroutes en chokepoints liggen in politiek instabiele gebieden, zoals het Midden-Oosten. De conflicten daar veroorzaken massale vluchtelingenstromen die grotendeels ook via zee gaan.Niettegenstaande de tijdelijk lage olieprijs zijn steeds meer landen afhankelijk van offshore olie- en gaswinning. De zeebodem herbergt vaak ook andere grondstoffen en visserij is voor veel staten nog altijd van levensbelang. Mede daarom claimt de een na de ander een exclusieve economische zone (EEZ) – wat weer kan leiden tot spanning met naburige staten.In deze complexe maar vooral maritieme context zorgen China en Rusland voor verdere spanning.

Rusland heeft zijn koers sinds 2007 drastisch gewijzigd. Er is een fors herbewapeningsprogramma ingezet, dat ondanks de huidige economische tegenspoed doorgaat. Naast vliegtuigen en tanks gaat het vooral om onderzeeboten, marineschepen en bijbehorende wapensystemen.Moskou etaleert zijn groeiende militaire macht in de Oekraïne en in Syrië, maar ook elders, bijvoorbeeld in en boven de Europese wateren. Dit leidt tot groeiende zorgen bij de NAVO en bij landen als Zweden. De maritieme opperbevelhebber van de NAVO, de Britse viceadmiraal Clive Johnstone, waarschuwde onlangs dat Russische onderzeeboten nu actiever zijn dan op het hoogtepunt van de Koude Oorlog. Ze zouden zelfs positie kiezen bij de ingang van NAVO-marinebases.

De Chinese marine is de afgelopen jaren nog dramatischer gemoderniseerd en uitgebreid. Dat was mogelijk door een onafgebroken groei met dubbele cijfers van de Chinese defensie-uitgaven. Deze ontwikkeling staat in sterk contrast tot de diep ingrijpende bezuinigingen op de Europese (en Amerikaanse) strijdkrachten. In zijn ontwikkeling tot militaire grootmacht investeert China vooral in platformen, wapens en systemen voor gebruik in een maritieme context.

China gebruikt zijn nieuwe maritieme slagkracht om grote gebieden in de regio te claimen. Atollen en riffen zijn opgespoten met zand en omgebouwd tot militaire steunpunten. Middels marineschepen, onderzeeboten, ballistische raketten, kruisvluchtwapens en vliegtuigen wil men de toegang tot grote (zee-)gebieden kunnen ontzeggen aan bijvoorbeeld Amerikaanse zee- en luchtstrijdkrachten.

China’s belangen en interesses reiken verder. Ook de Indische Oceaan is een doorgangsroute voor de import en export van China’s industrie en voor de gas- en olietankers die het land van energie voorzien. Vandaar dat de Chinese marine hier – tot zorg van India – steeds prominenter aanwezig is.Het belang van de zee wordt steeds groter. De 21e eeuw wordt een maritieme eeuw. De internationale situatie wordt gekenmerkt door instabiliteit en onvoorspelbaarheid. Marines zoals de Nederlandse moeten rekening houden met wereldwijd optreden in een breed scala van mogelijke inzetscenario’s.Andere landen, zoals Algerije, Australië, Egypte, India, Japan, Saoedi-Arabië, Singapore en Zuid-Korea zetten vol in op Sea Power. Amerikanen, Britten, Canadezen, Duitsers, Fransen, Israëli’s, Noren, Polen, Spanjaarden, Turken, Zweden, allemaal trekken ze miljarden uit voor nieuwe fregatten en/of onderzeeboten. Italië heeft vorig jaar zelfs voor 5,4 miljard euro aan marineschepen besteld.

Lees verder op maritiemnederland.com

Bron: Belang van Sea Power groeit; het wordt een maritieme eeuw

Meer opinie artikelen